Pamięć ludzka jest krótka. U nas szczególnie nie dba się o historię. Instytucje i organizacje państwowe albo lekceważą historię, albo się jej boją. Wiedza historyczna często może się obrócić przeciwko nim. Zwłaszcza w przypadku tych samych błędów czy przekrętów powtarzanych po raz kolejny. Młodzi motocykliści zaś bardziej patrzą w przyszłości i utwierdzają się w przekonaniu, że: "skoro oni rok czy dwa temu zaczęli jeździć motocyklami to pewnie ta dziedzina zrodziła się jakiś miesiąc przez ich motocyklową inicjacją. A wcześniej była czarna dziura".

Motocykl z wózkiem bocznym i jego sportowe wykorzystanie. Dla wielu to czysta egzotyka. Niektórzy tylko widują takie zaprzęgi na wyścigach motocyklowych w Europie i wiedzą, że mamy w Polsce kilka zespołów dosiadających takie pojazdy.

Reklama

ZOBACZ KALENDARZ GWIAZDY MotoGP »

Kalendarz dla motocyklisty na rok 2026 Gwiazdy MotoGP.

Duży 42x30 cm. 79 zł WYSYŁKA GRATIS!

Kalendarz motocyklowy na rok 2026 ścienny, przedstawiający najważniejszych bohaterów tego sezonu MotoGP. Marc Marquez, Jorge Martin, Johann Zarco, Raul Hernandez, Fabio Quartararo, Franco Morbidelii, Pedro Acosta, Pecco Bagnaia, Marco Bezzecchi, Alex Marquez i inni w obiektywnie Łukasza Świderka, polskiego fotografa w MotoGP

KUP TERAZ. WYSYŁKA GRATIS »

Choć dziś prawie zupełnie zapomniana, to dyscyplina z dużymi tradycjami u nas. Już w dwudziestoleciu międzywojennym ścigano się tu sidecarami, jak z angielska nazywano motocykle z wózkami bocznymi. Do połowy lat 50. rozgrywano mistrzostwa Polski w tej dyscyplinie. Później zaprzestano, z powodu braku odpowiedniego sprzętu.

W Europie nadal jednak ścigano się motocyklami z wózkami bocznymi. Były to bardzo ekscytujące i widowiskowe zawody. Rozwijała się technika motocyklowa i sidecary też stawały się coraz mocniejsze i szybsze.

Dziś chciałbym zaprezentować tu BSA A65. Motocykl ten został specjalnie zaprojektowany do rywalizacji w Mistrzostwach Świata Sidecarów. Produkowany był w latach 1965 - 1966, a w rywalizacji sportowej pozostawał do 1973 roku. Wyścigowa BSA A65 sidecar napędzana była dwucylindrowym, czterosuwowym (ohv), rzędowym, chłodzonym powietrzem silnikiem o pojemności skokowej 654 cm³ i mocy (w zależności od regulacji) od 42 do 54 KM. Stopień sprężania wynosił 9:1. Silnik zasilany był przez dwa gaźniki Amal, a przeniesienie napędu odbywało poprzez czterobiegową skrzynię, łańcuchem na tylne koło. Prędkość maksymalną tego pojazdu oceniano na ok. 150 - 165 km/h.

Motocykle w PRL - rzecz o motoryzacji i nie tylko...

Przyjęło się powszechnie mianem "motocykle PRL" określać pojazdy produkcji krajowej: WFM, SHL, WSK, Junak. Jest to jednak wielkie uproszczenie, bo obok wspomnianych jednośladów na naszych drogach można było również spotkać kilkanaście marek motocykli importowanych: Jawa, MZ, CZ, IFA, IŻ, M-72, K-750, Panonia, Lambretta, Peugeot, a także: BMW, Triumph, Norton, BSA,AJS, Harley-Davidson i wiele innych.

O TYM WŁAŚNIE JEST TA KSIĄŻKA "MOTOCYKLE W PRL" »

Rama wykonana była z rur stalowych, przystosowana do montażu wózka bocznego. Zawieszenie przednie stanowił widelec teleskopowy z amortyzacją hydrauliczną. Z tyłu użyto także amortyzatorów z tłumieniem hydraulicznym.

Całość była obudowana obszerną owiewką aerodynamiczną. Tylko miejsce dla wózkarza było odkryte, gdyż było to konieczne ze względu na zadania wózkarza i jego ciągłą zmianę miejsca.    

W przypadku motocykla wyścigowego trudno mówić o pełnym oryginale. Pojazdy te były wielokrotnie modyfikowane. Dziś prezentowana tu BSA A65 sidecar race jest dobrym przykładem tego, jak wyglądały pojazdy tej dyscypliny na przełomie lat 60. i 70. Gdyby ktoś nieodparcie zapragnął mieć taki pojazd, trafiają się one czasami do sprzedaży na międzynarodowych aukcjach.

Tomasz Szczerbicki
Dziennikarz i autor książek: tomasz-szczerbicki.pl