Już po raz piąty, w ramach międzynarodowego Programu Oceny Ryzyka na Drogach EuroRAP, naukowcy z Politechniki Gdańskiej wraz z ekspertami Polskiego Związku Motorowego i Fundacji Rozwoju Inżynierii Lądowej opracowali mapę ryzyka na drogach krajowych w Polsce. Wyniki badań wykazują znaczącą redukcję długości „czarnych odcinków” oraz wzrost długości „odcinków zielonych”.

Mapa prezentuje poziomy ryzyka bycia ofiarą śmiertelną lub ciężko ranną w wypadku drogowym na sieci dróg krajowych w Polsce. Ryzyko przedstawiono za pomocą pięciostopniowej skali: kolor zielony oznacza najniższą klasę ryzyka (najwyższy poziom bezpieczeństwa), a kolor czarny najwyższą klasę ryzyka (najniższy poziom bezpieczeństwa). Ryzyko indywidualne dotyczy każdego użytkownika dróg i mierzone jest częstością wypadków z ofiarami śmiertelnymi i ciężko rannymi na każdym odcinku drogi w stosunku do liczby pojazdów, które przejeżdżają przez ten odcinek.

Z mapy ryzyka indywidualnego na drogach krajowych w Polsce w latach 2009-2011 wynika, że:

• 34% długości dróg krajowych, to „czarne odcinki” o najwyższym poziomie ryzyka. Czarne odcinki stanowią obecnie 1/3 długości dróg krajowych, podczas gdy w okresie 2005-2007 rozpoczynającym systematyczne badania ryzyka EuroRAP w Polsce stanowiły one 60% długości, to jest o 4,4 tys. km mniej,
• 68% długości dróg krajowych to „czarne i czerwone odcinki”, to jest o 17% mniej niż w latach 2005-2007,
• 46% wszystkich poważnych wypadków (z ofiarami śmiertelnymi i ciężko rannymi) na drogach krajowych miało miejsce na „czarnych odcinkach”, to jest o 25% mniej niż w latach 2005-2007,
• już 14% długości dróg krajowych (o 9% więcej niż w latach 2005-2007) spełnia kryteria bardzo małego i małego ryzyka przyjęte przez EuroRAP, jako poziom ryzyka akceptowanego dla podstawowej sieci dróg; są to głównie odcinki autostrad oraz dwujezdniowych dróg ekspresowych.

Bezpieczeństwo na drogach krajowych:

Mapę ryzyka indywidualnego opracowano w oparciu o dane zebrane przez policję. W badanym trzyletnim okresie (2009-2011) na drogach krajowych w Polsce miało miejsce 9,8 tys. poważnych wypadków (tj. wypadków z ofiarami śmiertelnymi lub ciężko rannymi), w których zginęło 4,3 tys. osób a 8,4 tys. odniosło ciężkie obrażenia ciała. Koszty materialne i społeczne tych wypadków wyniosły ponad 9,8 mld zł.

W stosunku do okresu 2005-2007 liczba poważnych wypadków na drogach krajowych spadła o 23%, a liczba ofiar śmiertelnych o 28%, choć łączna droga przebyta przez pojazdy wzrosła o 9%. Te korzystne zmiany są niewątpliwie efektem prowadzonych działań inwestycyjnych na polskich drogach, wprowadzania automatyzacji systemu nadzoru nad ruchem drogowym (w latach 2009 i 2010) oraz pozytywnych zmian zachowań uczestników ruchu drogowego.

W dalszym ciągu najwięcej dróg o nieakceptowalnym poziomie ryzyka występuje w województwach: lubelskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim i małopolskim, a najmniej w województwie wielkopolskim, śląskim i podlaskim. Najbardziej niebezpiecznymi są odcinki na drogach nr: 35, 7 oraz 82, a najbardziej bezpiecznymi autostrady A2 i A1. Największymi zagrożeniami powodującymi nadal wysokie ryzyko są wypadki związane z: najechaniem na pieszego, zderzeniami bocznymi i czołowymi, nadmierną prędkością oraz spowodowane przez młodych kierowców.

Pozostałe mapy ryzyka na drogach krajowych w Polsce

W ramach Programu EuroRAP, oprócz mapy ogólnej ryzyka indywidualnego, opracowano również mapy ryzyka indywidualnego w podziale na najczęstsze przyczyny wypadków wraz z nową mapą ryzyka dotyczącą wypadków spowodowanych zmęczeniem lub zaśnięciem kierowcy. Wkrótce ukażą się także szczegółowe informacje o ryzyku na drogach każdego z województw. Wszystkie mapy można pobrać ze strony internetowej Programu: www.EuroRAP.pl. Ponadto na stronie eurorap.targeo.pl dostępna jest mapa interaktywna z możliwością przełączania warstw obrazujących różne rodzaje ryzyka i okresy, których dotyczy badanie.

Program EuroRAP

EuroRAP to Europejski Program Oceny Ryzyka na Drogach (European Road Assessment Programme), który umożliwia niezależną ocenę poziomu zagrożenia zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego według jednolitej metodyki. Jest jednym z największych i najefektywniejszych w ostatnich latach programów na rzecz poprawy bezpieczeństwa na drogach w Europie. Uczestniczy w nim ponad 30 państw europejskich, a następne zgłaszają swój akces. Program wspiera Dekadę Działań ONZ na rzecz Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. W tym roku organizacja EuroRAP obchodzi 10-lecie istnienia.