Ścigacz.pl

Ten uroczy mały skuter to Vespa 50 Special z 1973 roku. Jak zwykle w takich przypadkach, by przyjrzeć mu się bliżej, musimy cofnąć się w czasie jeszcze kilka kroków.

Na przełomie lat 50. i 60. za sprawą samochodów takich jak Fiat 500 we Włoszech, Citroen 2 CV i Renault 4 we Francji, czy VW Garbus w Niemczech, rynek motocyklowy zaczął się gwałtownie kurczyć. W obliczu rosnącej popularności samochodów nie mogli spokojnie spać również włodarze włoskiego koncernu Piaggio - producenta kultowych już wówczas skuterów Vespa. Musieli szybko coś wymyślić, by przetrwać trudne czasy. I wymyślili - zwrócili się z nową atrakcyjną ofertą do młodzieży. Tak w 1963 roku do salonów Vespy wjechał pierwszy w historii firmy skuter napędzany silnikiem o pojemności 50 ccm, adresowany do najmłodszych odbiorców. Mowa tu o modelu Vespa 50N. Stylistycznie skuter był oczywiście wierny wypracowanej przez Vespę linii, ale wszystko było w nim nowe. Blaszana karoseria była wyraźnie mniejsza, bardziej smukła, węższa. Poza tym, po raz pierwszy tylny "odwłok osy" kryjący zespół napędowy był jednoczęściowy, to znaczy boczne panele kryjące silnik z prawej strony i układ wydechowy z lewej strony nie były oddzielnymi elementami, lecz stanowiły integralną część karoserii. Dostęp do silnika zapewniała rewizyjna klapa. W modelu 50N, gdzie "N" oznacza "Normal", zastosowano dziewięciocalowe kółka z wąskim ogumieniem o szerokości 2,75 cala. Całkowicie nowy był również dwusuwowy silnik. Jego cylinder pochylono o 45°, by zmieścił się pod mniejszą karoserią. Przy średnicy cylindra 38,4 mm i skoku tłoka 43 mm była to jednostka długoskokowa, co zapewniało dobrą elastyczność. Dolot był sterowany za pomocą stawidła obrotowego. W modelu 50N silnik generował moc 1,45 KM przy 4500 obr./min. Pozwalało to rozpędzić ważący zaledwie 66 kg skuter do 40 km/h. Według włoskiego prawa takim skuterem mogli jeździć czternastolatkowie pod warunkiem, że pojazd był jednoosobowy. Produkowano również mocniejszą wersję Vespa 50S. W tym przypadku silnik generował moc 2,6 KM przy 5 800 obr./min. Skuter postawiono na większych 10-calowych kołach i mógł on osiągnąć prędkość 60 km/h. Mógł też wziąć na swój grzbiet dwie osoby. Oba modele posiadały skrzynie trzybiegowe sterowane oczywiście obrotową rękojeścią po lewej stronie kierownicy. Model 50S produkowano głównie na eksport, natomiast na rynek wewnętrzny przeznaczono bazujący na pięćdziesiątce model Vespa 90. Jego silnik miał średnicę cylindra 47 mm i skok tłoka 51 mm, osiągał moc 3,6 KM i rozpędzał skuter do 70 km/h. Tą wersję produkowano do 1967 roku. Na jej bazie powstały wersje eksportowe z silnikiem rozwierconym do 96,12 cm znane jako Vespa 100. Ten model był produkowany w Indiach jeszcze w latach 90.

---

Reklama

ZOBACZ SZCZEGÓŁY I MOTOCYKLE »

KTM 125 Duke vs 390 Duke 2026. Który pasuje do ciebie lepiej i dlaczego odpowiedź nie jest oczywista

KTM konsekwentnie buduje klasę swoich nakedów, a obecny rok przynosi kolejny rozdział w wykonaniu 125 Duke i 390 Duke. Oba motocykle dzielą tę samą filozofię, podobne ramy i tę samą agresywną stylistykę, ale różnice też są niemałe. Czy można porównywać te maszyny?

POZNAJ MOTOCYKLE, KTÓRE DAJĄ FRAJDĘ! »

---

Wróćmy jednak do pięćdziesiątki. W 1966 roku wprowadzono model 50L. Charakteryzował się wydłużonym rozstawem osi i ozdobnym wykończeniem, na które składały się chromowana ramka wokół reflektora, aluminiowe, wykończone gumą listwy na podestach i aluminiowe krawędzie przedniej części karoserii. Wprowadzono również większą klapę rewizyjną umożliwiającą dostęp do silnika. Wspomnianą większą klapę i zwiększony rozstaw osi zastosowano również w podstawowym modelu 50N.

W 1969 roku pojawił się model 50R z nowymi aluminiowymi bębnami hamulcowymi wyposażonymi w żebra chłodzące. Produkowano go do 1983 roku, równolegle w 1969 roku powstała bogatsza wersja Vespa 50 Speciale. Wyróżnia ją charakterystyczny plastikowy krawat (to ten srebrny element biegnący od przedniego błotnika niemal do górnej krawędzi przedniej osłony) oraz prostokątny reflektor. W 1972 roku model ten otrzymał dziesięciocalowe koła, a w 1975 roku czterobiegową skrzynię. Na życzenie można było również otrzymać elektryczny rozrusznik.

Na bazie modelu Speciale (lub Special) powstały również limitowane serie Vespa Sprinter produkowana w latach 1971-73 i Vespa 50SR produkowana w latach 1975-79. Ta ostatnia była najszybszą Vespą klasy 50 ccm. Jej silnik rozwijał moc 4,4 KM, co pozwalało rozpędzić skuter do 75 km/h. Łatwo sobie wyobrazić, że jak byłeś włoskim nastolatkiem w owym czasie i miałeś taki skuter, to byłeś poważany na dzielnicy.

Karoseria Vespy 50 posłużyła również za bazę do budowy lekkich skuterów napędzanych silnikami o pojemności 125 ccm, ale to już zupełnie inna historia.

Prezentowaną na zdjęciach Vespę 50 Special z 1973 roku wypatrzyłem, jak wiele innych ciekawych maszyn, w warsztacie Christiana Boosena (Gear 86). Jej właścicielem jest Andrea De Donatis - Włoch, który wybrał sobie nasz kraj jako drugą ojczyznę i od 2021 roku prowadzi w Polsce własną firmę w branży IT. Jego narodowość nie tłumaczy jednak sympatii dla Vespy. Prawda jest taka, że Andrea preferuje motocykle, szczególnie te nieco starsze, natomiast z tym skuterem wiąże się romantyczna historia.

Andrea wybrał się w podróż do Toskanii wraz ze swoją dziewczyną z Polski. By zrobić wrażenie na swej partnerce Andrea kupił tą małą Vespę, wiedząc że jego dziewczyna lubi wszystko co włoskie. Miała to być pamiątka z ich wspólnej wakacyjnej podróży.

Jazda Vespą zawsze wprawia w dobry nastrój, ale jeśli dodatkowo jest to, jak w tym przypadku, egzemplarz klasyczny, to przenosi nas dodatkowo w czasie do lat, kiedy wszystko było prostsze, a przyszłość bardziej przewidywalna.