Ścigacz.pl

Ceny na stacjach paliw znów mogą trafić pod rządową kontrolę, a decyzja w tej sprawie zapadnie prawdopodobnie już za kilka dni.

Minister energii Miłosz Motyka w czwartkowy wieczór, występując w TVP Info, przyznał, że ostateczne ustalenia wciąż trwają, jednak termin ogłoszenia rozstrzygnięcia jest już bliski. Jak zaznaczył, decyzji można się spodziewać najprawdopodobniej w przyszłym tygodniu.

Szef resortu przypomniał wcześniejszą zapowiedź premiera Donalda Tuska, według której rząd miał rozważyć wprowadzenie regulowanych cen paliw przynajmniej na dwa ostatnie tygodnie wakacji, gdyby napięta sytuacja na Bliskim Wschodzie ponownie wywindowała ceny ropy na światowych rynkach. Ten scenariusz właśnie się ziścił, bo olej napędowy w ostatnich dniach pobił rekordy, wyraźnie przekraczając próg 8 zł za litr. Mimo to gabinet zwleka z natychmiastowym obniżeniem podatków, a powodem, jak nietrudno się domyślić, są finanse publiczne.

Warto przypomnieć, że regulowane ceny na stacjach obowiązywały również wcześniej. Poprzedni program pod nazwą Ceny Paliwa Niżej wygasł z końcem czerwca, kiedy to przestały obowiązywać przepisy umożliwiające stosowanie obniżonego VAT na benzynę i olej napędowy, a jednocześnie zniesiono maksymalne pułapy cenowe na stacjach. Jeszcze wcześniej, bo w połowie czerwca, skończyła się także obniżona akcyza. Z wyliczeń resortu finansów wynika, że cała operacja kosztowała budżet państwa około 4,7 mld zł.

Rząd od początku podkreślał, że rozwiązanie ma charakter przejściowy i stanowi odpowiedź na gwałtowny skok cen ropy, wywołany atakiem Stanów Zjednoczonych oraz Izraela na Iran. Ubytek we wpływach budżetowych miał zostać pokryty dzięki podatkowi od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych. Tyle że prezydent Karol Nawrocki skierował tę ustawę do Trybunału Konstytucyjnego, co w praktyce zablokowało jej wejście w życie i, jak wylicza strona rządowa, uszczupliło kasę państwa o co najmniej 3,8 mld zł.

Teraz minister energii deklaruje chęć wznowienia prac nad tak zwanym windfall tax. Chodzi o daninę, którą mieliby zostać objęci producenci oraz importerzy paliw osiągający ponadprzeciętne zyski w okresie destabilizacji rynku energetycznego. Zgodnie z pierwotnymi założeniami ustawa miała przynieść łącznie 4 mld zł, z czego 3,8 mld zł trafiłoby do budżetu jeszcze w tym roku, a pozostała część w roku 2027.

Prezydent Nawrocki, kierując przepisy do Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli prewencyjnej, argumentował, że naruszają one zasadę niedziałania prawa wstecz. Minister Motyka nie krył oburzenia i nazwał tę decyzję totalnym odjazdem. Pytał retorycznie, jak można było opowiedzieć się po stronie koncernów, skoro nawet polityczny wzór prezydenta, czyli Donald Trump, twierdzi, że firmy osiągające nadmiarowe zyski w takich okolicznościach powinny się nimi dzielić. Zapytany wprost, czy głowa państwa uległa naciskom lobbystów paliwowych, minister odpowiedział twierdząco, dodając, że niekoniecznie chodzi wyłącznie o krajowe podmioty.

Kontekstu całej sprawie dostarczają czwartkowe wyniki finansowe Orlenu. Grupa poinformowała, że w pierwszym półroczu tego roku wypracowała zysk netto na poziomie ponad 15,8 mld zł, czyli o blisko 10,2 mld zł więcej niż rok wcześniej. Sam drugi kwartał przyniósł zysk rzędu 7,7 mld zł przy przychodach sięgających 76,5 mld zł. Do tych liczb odniósł się premier Donald Tusk, podkreślając, że dodatkowe wpływy z opodatkowania nadzwyczajnych zysków miały posłużyć obniżeniu cen na stacjach, a właśnie tę możliwość zablokował prezydent Nawrocki.

Rekordowe stawki za olej napędowy dotykają przede wszystkim kierowców aut i busów, jednak wahania cen benzyny bezpośrednio przekładają się na budżet każdego właściciela pojazdu o czterech lub dwóch kołach.